Góc nhìn quốc tế: Từ hệ thống đến tiêu chuẩn

Theo TS. Lee Duck Young (Yooshin Engineering Corporation), đường sắt tốc độ cao là một hệ thống tích hợp đa lĩnh vực, trong đó hạ tầng, đoàn tàu, cấp điện, tín hiệu, vận hành và quy hoạch đô thị vận hành như một thể thống nhất. Đặc biệt, nhà ga đóng vai trò trung tâm kết nối, nơi hội tụ và điều phối toàn bộ các cấu phần của hệ thống

Chuyên gia Lee Duck Young trình bày chuyên đề “Nguyên tắc thiết kế tuyến đường sắt tốc độ cao” tại hội thảo.

Cách tiếp cận này cho thấy, hiệu quả của một tuyến đường sắt tốc độ cao không nằm ở từng hạng mục riêng lẻ, mà được quyết định bởi mức độ đồng bộ của toàn hệ thống.

Ở một hướng tiếp cận khác, kinh nghiệm từ Trung Quốc, qua tham luận của chuyên gia Chen Kai (Minh Đức Group), nhấn mạnh vai trò của hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật xuyên suốt và năng lực triển khai ở quy mô lớn. Trong thiết kế cầu đường sắt tốc độ cao, phương pháp ứng suất cho phép được áp dụng đồng bộ trong toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn, cùng với các nguyên tắc cốt lõi như an toàn, độ cứng, ổn định và khả năng đáp ứng động lực của kết cấu

Chuyên gia Chen Kai đưa ra nhận định về hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật trong thiết kế cầu đường sắt tốc độ cao.

Đặc biệt, việc tiêu chuẩn hóa và mô-đun hóa không chỉ giúp rút ngắn thời gian thiết kế - thi công, mà còn đảm bảo tính đồng nhất và khả năng kiểm soát chất lượng trên quy mô lớn - yếu tố then chốt trong phát triển hạ tầng tốc độ cao.

Góc nhìn Việt Nam: Bài toán kỹ thuật và khoảng trống hệ thống

Từ thực tiễn trong nước, các chuyên gia cũng chỉ ra những thách thức mang tính bản chất trong triển khai đường sắt tốc độ cao.

Theo PGS.TS Hoàng Hà (Trường Đại học Giao thông Vận tải), cầu trên đường sắt tốc độ cao có thể chiếm từ 60-90% chiều dài tuyến, đồng thời là hạng mục phức tạp nhất về kỹ thuật, khi phải kiểm soát đồng thời tải trọng lớn, dao động động lực và nguy cơ mất ổn định kết cấu dưới tác động của vận tốc cao

PGS.TS. Hoàng Hà (Trường ĐH GTVT) trình bày báo cáo “Phân tích động cầu đường sắt tốc độ cao”.

Trong khi đó, các nghiên cứu thiết kế trong nước cho thấy yêu cầu kỹ thuật đối với cầu đường sắt tốc độ cao là đặc biệt khắt khe, đòi hỏi độ cứng cao theo cả phương đứng và phương ngang, cùng với các tiêu chí nghiêm ngặt về hình học và dao động kết cấu

Bên cạnh đó, các đề xuất thiết kế tại Việt Nam đã bước đầu tiếp cận các tiêu chuẩn tiên tiến như châu Âu (EN), Trung Quốc và hệ thống quy chuẩn trong nước, với các yêu cầu cao về kiểm soát tải trọng, phân tích động lực, tương tác ray và tuổi thọ công trình.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở từng giải pháp kỹ thuật riêng lẻ, mà ở sự thiếu đồng bộ trong toàn bộ chuỗi giá trị - từ thiết kế, thi công đến vận hành, từ công nghệ đến năng lực triển khai.

Trong bối cảnh đó, các hội thảo chuyên sâu do Minh Đức Group phối hợp cùng A-ETC tổ chức không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ tri thức, mà còn đóng vai trò kết nối kinh nghiệm quốc tế với thực tiễn Việt Nam, từng bước hình thành nền tảng tư duy và tiêu chuẩn cho các dự án hạ tầng quy mô lớn trong tương lai.

Việc quy tụ các chuyên gia đến từ Hàn Quốc, Trung Quốc cùng đội ngũ chuyên gia trong nước đã tạo ra một không gian trao đổi đa chiều, góp phần làm rõ các vấn đề cốt lõi và định hình hướng tiếp cận phù hợp cho Việt Nam.